Türkiye, son dönemlerde sokak çeteleri ve organize suç örgütleri ile ilgili yeni bir güvenlik tehdidi ile karşı karşıya. Gazeteci Fatih Altaylı, devletin bu çeteleri “ulusal güvenlik meselesi” olarak tanımladığını ve Milli İstihbarat Teşkilatı’nın (MİT) ilk kez bu yapılara yönelik takip başlattığını duyurdu. Altaylı, konuyla ilgili olarak devletin iç yapısını iyi bilen bir kaynakla yaptığı görüşmeyi köşesine taşıdı ve yaşanan değişimlere dikkat çekti.
Altaylı’nın aktardığına göre, “Daltonlar” ve “Casperlar” gibi isimlerle bilinen bu çeteler artık sadece emniyet birimlerinin değil, MİT’in de öncelikle takip ettiği güvenlik tehditleri arasında yer alıyor.
“Devlet başka yöne odaklandı”
Altaylı’nın görüşme yaptığı kaynak, bu gelişmeyi devletin dikkatinin farklı meselelerde yoğunlaşmasıyla açıkladı. Kaynak, “Devletin gücü daha büyük sorunlara odaklanmıştı. PKK bağlantılı çeteler, uyuşturucu baronları ve siyasi boyutları olan suç örgütleriyle ilgilenirken, yan tarafta gelişen bu çeteleri göremedi” ifadelerini kullandı.
Bu yapıların, Meksika ve Brezilya’daki kartellere benzer sosyal ve ekonomik koşullardan beslendiğini belirten yetkili, “Bu çeteler, aynı güce ulaşmadan fark edildiler” dedi.
Yanlış kentleşme ve Esenyurt’un etkisi
Çeteleşmenin temel nedenleri arasında, polisiye tedbirlerin yetersizliği ile sosyolojik ve kentsel sorunlar öne çıkıyor. Özellikle İstanbul’un bazı bölgeleri, bu çetelerin ortaya çıkma merkezi olarak öne çıkıyor. Kaynak, “Bunlar aslında yanlış kentleşmenin, kötü şehirleşmenin sonuçları. Esenyurt, bu sorunun en belirgin örneğidir. Burası tam anlamıyla bir felaket. Bu durum, 1990’ların ortalarından itibaren başlayan hataların bir sonucu” şeklinde değerlendirmede bulundu.
MİT’in yeni rolü
Görüşmenin en dikkat çekici yönü, devletin bu yeni tehdide karşı geliştirdiği stratejiydi. Sokak çeteleri daha önce yalnızca Emniyet Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğundayken, artık en üst düzey istihbarat birimleri de devreye girdi. Altaylı’nın paylaştığı bilgiye göre, “Daha önce MİT içinde bu tür organizasyonları takip eden bir yapı yoktu. Şimdi ise MİT, ilk kez sokak çetelerini ve varoş yapılanmalarını izlemeye ve incelemeye başladı.”
Türkiye’nin gençlik çeteleriyle mücadelede alacağı yeni önlemler, ülkenin güvenlik stratejisi açısından bir dönüm noktası olabilir.
